Het nadeel van de twijfel

Mijn filosofieleraar in India zei dat twijfel het grootste obstakel is in yoga. Het woord voor twijfel in Sanskriet is “Samsaya”. Iedereen, yogi of geen yogi, heeft wel eens te maken met twijfel. Ben ik wel goed genoeg voor die andere baan? Wat als ik afgewezen word als ik die persoon mee uitvraag? Wat als ik faal bij die presentatie? Wat als ik van die golf val als ik aan het surfen ben en lang onder water blijf (schuldig)? Dit zijn vragen die ontstaan door twijfel en waarvan je eigenlijk helemaal niet geïnteresseerd bent in het antwoord. Het zijn vragen die je uit het moment halen, je dicht laten slaan of je uit je concentratie laten raken. Ze zorgen ervoor dat je niet over kan gaan tot actie. Twijfel is een perceptie van de geest* gebaseerd op ervaringen in het verleden of verwachte resultaten in de toekomst. Twijfel creëert onzekerheid en bezorgdheid. Het is dus iets anders dan op basis van ervaringen een keuze overwegen.

Wat heeft twijfel met yoga te maken?

Yoga is een oefening om je geest te bevrijden van schommelingen in je gemoedstoestand. Deze schommelingen worden onder andere veroorzaakt door verlangen en afkeer van de geest. De geest wil zich graag vastklampen aan ‘prettige’ ervaringen en afkeren van ‘onprettige’ ervaringen. Ik schrijf ‘prettige’ en ‘onprettige’ ervaringen bewust tussen aanhalingstekens omdat dit slechts percepties zijn van de geest. Bovendien zijn ze sterk persoons-, cultuur-, plaats- en tijdsgebonden. Als je twijfelt dan wil je geest zichzelf beschermen tegen ‘onprettige’ ervaringen. Yoga heeft vastberadenheid, consistentie en juiste intentie nodig om te werken. Op het pad van yoga zal je verschillende obstakels tegenkomen. Obstakels die ik veel om me heen hoor zijn: het gevoel hebben dat je niet vooruitkomt en twijfelen of je het wel kan. Mijn filosofieleraar zou zeggen dat dit trucjes zijn van je eigen geest om niet hard te hoeven werken.

Omgaan met twijfel volgens de yogafilosofie

Het gevoel hebben dat je niet genoeg vooruitkomt, ondanks de moeite die je erin steekt, kan je laten twijfelen of yoga wel werkt. Ook buiten yoga, in andere aspecten van je leven, kan je het gevoel hebben dat je niet vooruit komt. Volgens de yogafilosofie komt dit door gehechtheid aan het resultaat. Vooruit willen komen en resultaat zien is een verlangen van de geest. Yoga leert je om tevreden te zijn in het moment (contentment, ha!). Dat is een hele moeilijke oefening, je geest vindt dit niet fijn en laat je daarom twijfelen. Hierdoor krijg je een soort toestemming van jezelf om tijdelijk of zelfs helemaal te stoppen met je practice, waardoor je helemaal niet meer vooruitkomt. De oplossing ligt in overgave aan het hier en nu. Zo kan je je volledige aandacht richten op je practice, je lichaam laten bewegen zoals het die dag beweegt en niet bezig zijn met het resultaat. Op die manier laat je spanningen los en creëer je ruimte in je geest waardoor je met meer aandacht kan oefenen. Resultaten komen dan vanzelf.

Twijfelen of je iets wel kan, of weinig zelfvertrouwen, is volgens een les uit de Bhagavad Gita een resultaat van te weinig actie. Als je geen actie onderneemt dan kom je in de vicieuze ‘wat als’ cirkel terecht. Hier ligt de oplossing ook in het onthechten van het resultaat. Als je alleen maar iets van jezelf mag doen als je honderd procent zeker bent van de uitkomst, zal je te weinig over gaan tot actie. Te weinig actie leidt tot te weinig oefening en te weinig oefening leidt tot minder zelfvertrouwen.

Conclusie: yoga voor het dagelijks leven

Probeer in het dagelijks leven te focussen op je taken, in plaats van op het resultaat. Als je twijfelt of je wel goed genoeg bent voor die baan, probeer je dan volledig te richten op je werkzaamheden in plaats van het resultaat daarvan. Als je bang bent om afgewezen te worden, probeer je dan – hoe moeilijk ook – te distantiëren van het feit dat je mogelijk afgewezen wordt en focus je volledig op je taak: die persoon mee uitvragen. Als je je zorgen maakt om die presentatie, bedenk dan dat perfectie komt na oefening. Oefen je presentatie en vertrouw er dan op dat je er alles aan hebt gedaan om je taak goed uit te voeren. En tot slot, als je bang bent om te vallen, oefen dan je skills in makkelijkere omstandigheden (accepteer je niveau) zodat je coping mechanisme in lastige omstandigheden een automatisme is geworden.

Train je geest!

Namaste

Stephanie

*Wat verstaan we onder de geest?

In yoga teksten en andere spirituele boeken wordt vaak over de geest (engels: mind) gesproken. De geest is een verzamelterm voor het vermogen dat het bezit: het vermogen tot bewustzijn, perceptie, denken, verbeeldingsvermogen en oordeel. Als de geest kalm is dan is deze vrij van perceptie, denken, verbeelding en oordeel. Er ontstaat dan puur bewustzijn waarin een meditatieve status kan bereikt. De geest observeert dan en is. De geest is dus niet iets ‘slechts’, maar iets dat we willen kalmeren zodat we helder van geest worden.

Plaats een reactie